1 - بِسْمِ - بِـ - - - - - حرف ؛ حرف جرّ ؛ متعلّق بمحذوف ؛ مبنىّ ؛ على الكسر

1 - - سْمِ - س م و - مذكر - مفرد - فع - اسم ؛ ثلاثىّ مجرّد ؛ جامد ؛ معرب

2 - اللَّهِ - اللَّهِ - أ ل ه - مذكر - مفرد - العال - اسم ؛ ثلاثىّ مجرّد ؛ جامد ؛ معرب

3 - الرَّحْمَنِ - الرَّحْمَنِ - ر ح م - مذكر - مفرد - الفعلان - اسم ؛ ثلاثىّ مجرّد ؛

مشتق ؛ صيغة مبالغة ؛ معرب

4 - الرَّحِيمِ - الرَّحِيمِ - ر ح م - مذكر - مفرد - الفعيل - اسم ؛ ثلاثىّ مجرّد ؛ مشتق ؛

 صيغة مبالغة ؛ معرب

 

نظرى به سوره مباركه‏ از تفسير أحسن الحديث، ج‏1، ص: 28

((1- بنا بر آنكه در مقدمه تفسير گفته‏ايم اين سوره پنجمين سوره است كه در سال

 اول بعثت بعد از «المدثر» نازل گشته است.

2- تعداد آيات آن بالاتفاق هفت آيه است با اين فرق كه اهل مكه و كوفه بسم

اللَّه ... را يك آيه

شمرده و صِراطَ الَّذِينَ ... تا آخر سوره را، نيز يك آيه گفته‏اند و آنها كه بسم اللَّه ...

 را يك آيه  نمى‏دانند صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ را يك آيه دانسته‏اند، آنهايى كه آن

را شش يا هشت آيه گفته‏اند اعتنايى به قولشان نيست اين سوره داراى بيست و

 هفت كلمه و صد و چهل حرف است.

«تفسير خازن»

 3- اين سوره در مكه نازل شده و از سوره‏هاى مكى است، بعضى گفته‏اند:

در مدينه نازل گشته و به نظر بعضى دو دفعه نازل گرديده است يكى در مكه و

 ديگرى در مدينه. به مكى بودن آن از دو راه استدلال شده است.

اول اينكه:

مراد از «سبع مثانى» در آيه وَ لَقَدْ آتَيْناكَ سَبْعاً مِنَ الْمَثانِي وَ الْقُرْآنَ الْعَظِيمَ حجر/

87 سوره حمد است، اين آيه بلاخلاف در مكه نازل شده است، پس در وقت نزول

سوره حجر، سوره حمد نازل شده بود.

دوم- به ضرورت مسلمين نماز در مكه واجب گرديده است و در اسلام نماز بدون

حمد نيست، شيعه و اهل سنت اتفاق دارند بر اينكه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله

 فرموده‏اند:«لا صلوة الا بفاتحة الكتاب»اما آنها كه گفته‏اند: دو دفعه نازل شده

است اين سخن نيز محتمل مى‏باشد بعلت كثرت فضيلتش، هر چند كه دليلى بر- آن

نيست

4- اين سوره بواسطه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله فاتحة الكتاب نامگذارى شده

است زيرا چنان كه گفته شد شيعه و اهل سنت بالاتفاق نقل كرده‏اند كه آن حضرت

فرموده است.

«لا صلوة الا بفاتحة الكتاب»

وانگهى اين حديث بهترين دليل است كه قرآن كريم در زمان آن حضرت بترتيب

فعلى در آمده و سوره حمد در اول آن قرار گرفته است.

5- محتويات سوره مباركه از اين قرار است:

1- رحمت خدا همه موجودات را فرا گرفته و آن رحمت دائمى و ابدى است، بايد

سخن و كار با نام چنين خدايى آغاز گردد.

2- پرورش دهنده همه مخلوقات او است، رحمتش گسترده و ابدى است.

3- جهان ديگرى غير از اين جهان وجود دارد كه گرداننده آن نيز خداست.

4- پرستش خاص خداست، فقط بايد او را پرستيد و فقط بايد از او مدد خواست كه

آفريننده و اداره كننده همه جهان اوست.

5- مردمان در مسير زندگى به سه گروه تقسيم مى‏شوند: هدايت يافتگان غضب

شدگان وگمراهان،

 بايد تلاش كرد و از خدا خواست تا از گروه اول شد بقيه مطالب در «نكته‏ها»

خواهد آمد.))     

       تفسير أحسن الحديث، ج‏1، ص: 28

 برگرفته از نرم افزار((دانشنامه ی قرآن۲))               

          

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و نهم مهر ۱۳۸۹ساعت ۲:۴۲ ق.ظ  توسط غريب  |